การประเมินภาวะหกล้มในผู้สูงอายุ


ผู้สูงวัยมีความเสี่ยงแค่ไหนที่จะล้ม

ผู้สูงวัย…เสี่ยงแค่ไหนที่จะล้ม

ผู้สูงอายุหกล้มถือเป็นเรื่องใหญ่ เพราะการหกล้มเกิดขึ้นในผู้สูงอายุแม้เพียง 1 ครั้ง อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพ คุณภาพชีวิต ก่อให้เกิดความพิการ หรือแม้กระทั่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตเลยทีเดียว  การล้มในผู้สูงอายุ เกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นจากกระดูกหรือกล้ามเนื้อไม่แข็งแรง มีปัญหาด้านการทรงตัว ปัญหาสายตา การกินยาที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท ทำให้ง่วงซึม รวมทั้งสภาพแวดล้อมภายในบ้านที่ไม่เหมาะสม การใช้รองเท้าที่ไม่เหมาะสม สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยเพิ่มความเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุได้ แต่เราจะรู้ได้อย่างไรว่าผู้สูงอายุแต่ละคนมีความเสี่ยงต่อการหกล้ม มากน้อยเพียงไหน วันนี้เราลองมาทำการประเมินความเสี่ยงต่อการหกล้มของผู้สูงอายุเพื่อหาแนวทางป้องกันก่อนที่จะเกิดการหกล้มกันดีกว่าค่ะ

การประเมินภาวะหกล้มในผู้สูงอายุ

ให้ผู้สูงอายุตอบถามต่อไปนี้ และทำเครื่องหมาย ถูกในข้อที่ตรงกับตัวผู้สูงอายุ ดังนี้

เกี่ยวกับตัวท่านเอง

1.ก่อนหน้านี้คุณเคยหกล้มหรือเคยบาดเจ็บจากการหกล้มมาก่อนหรือไม่   

2.รู้สึกว่าแขน-ขาไม่ค่อยมีแรงหรือไม่  

3.คุณไม่กล้าทำกิจวัตรประจำวันหรือไม่กล้าออกกำลังกายเพราะกลัวการหกล้มหรือไม่  

4.คุณเคยมีปัญหาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ หรือไม่ 

 5.ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อที่มือคุณลดลงหรือไม่  

6.ความสามารถในการมองเห็นของคุณลดลงหรือไม่ หรือมีปัญหาการกะระยะลึก-ตื้นและการมองในที่มืดหรือไม่  

8.คุณเคยมีปัญหาการสูญเสียการได้ยินหรือไม่  

9.คุณมีอาการหน้ามืดขณะเปลี่ยนท่าทางหรือไม่  

10.เท้าของคุณมีแผล ตาปลา นิ้วหัวแม่เท้าเอียง หรือนิ้วเท้าผิดรูป ที่ทำให้เวลาเดินแล้วเจ็บหรือต้องเปลี่ยนลักษณะการเดินหรือไม่  

11.คุณรู้สึกไม่มั่นคงเวลาเดินหรือไม่  

การใช้ยา

12.คุณใช้ยานอนหลับยาที่มีผลต่อจิตประสาทยาต้านซึมเศร้าหรือไม่ (เช่น alprazolam, diazepam, amitriptyline)  

สภาพแวดล้อมในบ้าน

บริเวณพื้นบ้าน

13.พื้นบ้านมีพรม เสื่อ ผ้ายาง หรือผ้าปูรองพื้นหรือไม่  

14. พื้นบ้านมีข้าวของวางเกะกะหรือไม่   

15.พื้นบ้านมีสายไฟ สายโทรศัพท์หรือสายพ่วงต่อพาดผ่านหรือไม่  

บริเวณขั้นบันได

16.ตามขั้นบันไดข้าวของวางเกะกะอยู่หรือไม่ 

17.บริเวณบันไดมีแสงสว่างไม่เพียงพอหรือไม่

18.บริเวณบันไดมีสวิตช์เพียงตัวเดียวหรือไม่ (มีสวิตช์อยู่แค่ชั้นบน หรือชั้นล่างเท่านั้น) 

19.บริเวณบันไดมีผ้าหรือพรมเช็ดเท้าอยู่หรือไม่

20.ราวบันไดหลวมหรือ ชำรุดหรือไม่ / มีราวบันไดเพียงด้านเดียวหรือไม่ 

ห้องครัว

21.ของที่ต้องใช้บ่อยภายในห้องครัว มักวางไว้บนชั้นสูงๆหรือไม่ 

ห้องน้ำ

22.พื้นห้องน้ำ หรืออ่างอาบน้ำลื่นหรือไม่  

23.คุณต้องมีคนช่วยเวลาเข้าหรือออกบริเวณอาบน้ำ หรือเวลาใช้ส้วมหรือไม่  

ห้องนอน

24.สวิตช์ไฟหัวเตียงเอื้อมถึงยากหรือไม่   (เอื้อมไม่ถึง หรืออยู่ในจุดที่เปิด-ปิดยาก) 

25.ทางเดินระหว่างเตียงไปห้องน้ำไม่มีแสงสว่างพอหรือไม่ 

ยิ่งข้อที่ตอบว่า “ถูก” มีมาก เท่าไหร่ ความเสี่ยงในการหกล้มของผู้สูงอายุจะเพิ่มขึ้น ตามจำนวนเท่านั้น  ซึ่งเราสามารถช่วยลดปัจจัยเสี่ยงต่อการหกล้มในผู้สูงอายุได้โดยปฏิบัติดังต่อไปนี้ การป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ

ข้อมูลจาก : ยากันล้ม คู่มือป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ